sobota, 15 lipca 2017

Za rok o tej porze w Paryżu - rozdział czwarty



Rozdział 4: Ruszam w świat!
Czas płynął... Wyjazdy do Tunezji i na Kretę pokazały, że rodzina potrafi samodzielnie egzystować bez żony i matki, można więc było ruszyć na naukowy podbój świata.

4.1.Pierwszy duży kongres międzynarodowy

Wyjazd w czerwcu 1999 roku na doroczną konferencję European Society of Hypertension do Mediolanu był pierwszym moim zetknięciem się z dużą międzynarodową konferencją medyczną. Do tej pory słyszałam o tej konferencji, jeździły na nią różne VIP-y, ale nadeszła pora, że i ja znalazłam się na pokładzie samolotu lecącego do Mediolanu, który jest swego rodzaju Mekką dla wszystkich osób specjalizujących się w leczeniu nadciśnienia tętniczego.
Czas oczekiwania na wyjazd na poważny kongres międzynarodowy od momentu ukończenia studiów wyniósł… 31 lat, słownie: trzydzieści jeden lat. No, ale nie ma co marudzić, mogło tak się zdarzyć, że nie zobaczyłabym takiego kongresu nigdy.

Fot. Mediolan 1999
Mieszkałam w Grand Hotelu Plaza przy Piazza Armando Diaz 3, nieopodal Duomo oraz Galleria Vittorio Emanuele, słynnego centrum handlowego.

Fot. Kongres ESH 1999
Kongres odbywał się na terenie uniwersytetu. Uczestnicy uroczystego otwarcia na dziedzińcu uniwersytetu mieli możność wysłuchania chóru Teatro alla Scala w pięknym repertuarze oraz spróbować wielkiego tortu z logo European Society of Hypertension. Potem nadeszły kongresowe dni pełne przysłuchiwania się wykładom znakomitych zagranicznych profesorów. Wszystko to przyprawiało mnie o zawrót głowy.
Fot. Na dziedzińcu uniwersytetu w Mediolanie
W niedzielę wybrałam się na zwiedzanie Duomo i miałam okazję słuchać pięknego śpiewu tamtejszego chóru – akurat odprawiano uroczystą mszę. Odniosłam wrażenie, że chóry z oper Verdiego to po prostu lud włoski śpiewający piękne pieśni, z niezapomnianym Va pensiero
Fot. Przed wejściem na dziedziniec uniwersytetu w Mediolanie

Fot. Abstract book
Kongresy European Society of Hypertension odbywają się co dwa lata. Miejscem obrad jest w roku nieparzystym Mediolan, naprzemiennie z innym miastem europejskim w roku parzystym. Po kongresie w 1999 r., który odbył się w Mediolanie (http://gazeta-dla-lekarzy.com/images/gdl_2016/gdl_11_2016.pdf, s. 13), następny miał być w Goeteborgu. 
 Fot. Program koncertu chóru Las Scala dla uczestników kongresu ESH 1999


4.2.Pora na restrukturyzację zawodową

Po wielu latach cierpliwego słuchania pacjentów oraz pisania recept, raportów z dyżurów, historii chorób, a także niezbyt porywających artykułów na akademicką modę, coraz bardziej  uświadamiałam sobie, potrzebę własnej restrukturyzacji zawodowej.
Na przełomie 1999/2000 roku pożegnałam się z medycyną akademicką i rozpoczęłam nowy etap pracy zawodowej. Intelektualne i emocjonalne rozstanie z medycyną akademicką zajęło mi trochę czasu, co zostało opisane wierszem i prozą
Wiersz „Pożegnanie” oraz powieść „Maść tygrysia czyli powołanie do medycyny” były literackimi owocami tego pożegnania.
4.3.Tytuł europejskiego specjalisty w nadciśnieniu tętniczym
Podczas pobytu w Mediolanie dowiedziałam się o zamiarze nadawania lekarzom specjalizującym się w leczeniu nadciśnienia tętniczego tytułu specjalisty europejskiego. Na stoisku European Society of Hypertension (ESH) można było otrzymać odpowiednie formularze do aplikowania o ten tytuł.
Kwestionariusz miał 11 stron, na których trzeba było opisać swoje osiągnięcia zawodowe z zakresu hipertensjologii. Miałam na koncie 37 publikacji naukowych, doktorat z kardiologii (dotyczył echokardiografii), udział w dwu ogólnopolskich badaniach klinicznych leków hipotensyjnych (kaptoprilu i labetalolu). Wypełniłam wszystkie rubryki i 9 września 1999 roku wysłałam dokumentację do Mediolanu. Decyzję aplikujący kandydaci mieli poznać podczas kongresu w Goeteborgu (29.05-03.06.2000). Trzeba było więc jechać! 
Jednakże rozpatrywanie naszych kandydatur  przesunięto na 2001 rok z powodu nieobecności na posiedzeniu kwalifikującym przedstawiciela z Polski. 



Fot.Dyplom specjalisty ESH

Fot. Dyplom członka ESH

Był więc bardzo dobry powód, aby pojechać na kolejny kongres do Mediolanu, zwłaszcza że znałam drogę! W czasach raczkującego jeszcze internetu niełatwym zadaniem była indywidualna organizacja wyjazdu. Udało mi się odnaleźć biuro podróży, które rezerwowało hotele w Mediolanie. Zapłaciłam z góry gotówką i otrzymałam voucher, na podstawie którego zakwaterowano mnie w hotelu Relais Mercure (535 złotych za noc, byłam tam od 14 do 20 czerwca 2001).
Jednym z ciekawszych wydarzeń naukowych na tym kongresie była sesja z udziałem profesora Louisa Ignarro, laureata Nagrody Nobla z 1998 roku za odkrycie mechanizmu działania tlenku azotu. Miałam zaszczyt poznać potem profesora Ignarro w Warszawie (2006 rok) i przeprowadzić z nim krótki wywiad.
Koncert chóru La Scali na otwarcie kongresu zachęcił mnie do odwiedzenia gmachu opery. Zwiedziłam jedynie muzeum oraz obejrzałam przez drzwi salę przedstawień, która akurat była remontowana. Wydała mi się mała w stosunku do ogromu sławy.

4.3.Kongresy European Society of Cardiology

Po czerwcowym kongresie nadciśnieniowym zwykle drugim ważnym wydarzeniem jest wrześniowy kongres European Society of Cardiology.
We wrześniu 1999 uczestniczyłam w kongresie ESC w Barcelonie.
Fot.Na kongresie ESC w Barcelonie, z Jackiem
Najciekawsze doniesienie jakie usłyszałam na tym kongresie dotyczyło suplementów witaminowych diety i ich roli w profilaktyce schorzeń układu krążenia. Zaprezentowano wyniki suplementowania diety witaminą E, która zażywana w postaci tabletek nie miała szczególnego znaczenia w profilaktyce. Podano też informację, że 65% Amerykanów używa suplementów witaminowych. Biorący udział w dyskusji dr Victor Herbert powiedział słynne zdanie, szeroko komentowane w kuluarach:
-Z pewnością wiemy tylko to, że Amerykanie wydalają najdroższy mocz świata. 
Fot. Słynne stwierdzenie dr Victora Herberta
Rozweseleniu kardiologów nie było końca. Na dowód, że takie właśnie słowa padły, załączam scan odręcznej notatki, jaką wtedy ex tempore sporządziłam podczas obrad, i która zachowała się w moich zbiorach podróżniczych do dziś.
Pod koniec 1999 roku zakończyłam epokę medycyny przyszpitalnej, a praktykę lekarską realizowałam w prywatnej przychodni ( 31.10. 1999 – 28.08.2002)  Lecznica Lekarzy Specjalistów „Terapia” Warszawa ul. Widok 10,
 Inne aktywności to wygłoszenie wykładu „Promocja zdrowia seniorów” oraz napisanie  6 artykułów – do "Antidotum" oraz "Medycyny Rodzinnej".
4.4. Gala dinner w noblowskim miejscu 
 Rozstania się z medycyną przyszpitalną  przyniosło w następnych latach zróżnicowane aktywności zawodowe, takie: 
#uczestnictwo w kongresie European Society of Hypertension w Goeteborgu
# napisanie materiału edukacyjnego z zakresu promocji zdrowia dla pacjentów „Nadciśnienie tętnicze - wskazówki dla pacjentów”
# uczestnictwo w Komisji Kwalifikacyjnej – sesja jesienna postępowania kwalifikacyjnego na szkolenie specjalizacyjne w zakresie chorób wewnętrznych 9 luty, 15 luty, 16 luty, 21 luty, 22 luty 2000 rok
# wygłoszenie wykładu „Patofizjologia, diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego”Warszawa
# wygłoszenie wykładu „Nadciśnienie tętnicze – diagnostyka i leczenie”  Lubelskie Centrum Higieniczno – Epidemiologiczne w Lublinie,
# wygłoszenie wykładu „Nadciśnienie tętnicze –diagnostyka i leczenie” Warszawa
# wygłoszenie wykładu „Nadciśnienie tętnicze – diagnostyka i leczenie” Warszawa
# publikacje (10) – do Antidotum i Medycyny Rodzinnej w roku 2000
# uzyskanie tytuł Specjalisty European Society of Hypertension
# uczestnictwo w kongresie European Society of Hypertension
w Mediolanie
# publikacje (30) – do Medycyny Rodzinnej, Magazyn Medyczny – Lekarz Rodzinny, Antidotum, Biuletynu Kas Chorych w 2001
Fot. Na kongresie ESC w Barcelonie, z koleżanką z Ukrainy
Ciekawym wydarzeniem związanym z kongresem w Sztokholmie był gala dinner  w słynnym City Hall, w którego Sali Błękitnej laureaci nagrody Nobla są podejmowani obiadem przez parę królewską.
Nie pamiętam, dlaczego uszedł mojej uwadze ten punkt programu i do walizki nie zapakowałam odpowiedniego stroju. 
 Fot. Gala dinner w Sztokholmie

Uznałam więc, że muszę uzupełnić niedobory i pognałam na zakupy na słynną handlową ulicę Drottinnggatan.
Zakupy były bardzo udane  i nabyty wtedy strój  służył mi przez kilkanaście lat.
# Podczas kongresu European Society of Hypertenion w Pradze poznałam prof. N.M.Kaplana, najwybitniejszego współczesnego hipertensjologa
# publikacje (15) – do Medycyny Rodzinnej, Informator – Leki Współczesnej Terapii, Ordynator Leków, Kardiologii po Dyplomie, Nowa Medycyna w 2002
Jako pamiątka z kongresu w Pradze w 2002 roku zostały mi książki z dedykacjami obu profesorów.
# Wydałam pierwszą książkę beletrystyczną Maść tygrysia czyli powołanie do medycyny pod pseudonimem Krystyna Hal-Hublewska oraz książkę Przewodnik po nadciśnieniu tętniczym
# Publikacje (20) – do Medycyna Rodzinna, Przewodnika Lekarza, Magazyn Medyczny – Lekarz Rodzinny, Journal of Hypertension w 2003
Pobyty na kongresach w Mediolanie, Sztokholmie, Goeteborgu, Pradze warto było przekuć w bardziej aktywne uczestnictwo i w 2003 roku byłam współautorką trzech doniesień plakatowych na kongresie w Mediolanie zrealizowanych jako główny autor. Co więcej zaprosiłam do współpracy jednego z kolegów, który otrzymał travel grant dla młodych naukowców.
 Fot. Logo do książki
Dzięki temu poznałam kuchnię samodzielnego przygotowywania doniesień naukowych – wyboru tematu, poszukiwania pacjentów oraz współuczestniczących w przedsięwzięciu kolegów, zgłaszania doniesień przez internet, produkcji plakatu, jego przewozu drogą lotniczą (łatwo zgubić taki rulon!), przyczepiania posteru na wyznaczonym miejscu i wreszcie dyżuru przy plakacie i odpowiadania na pytania osób odwiedzających plakat. Podobało mi się!
# Uczestniczyłam w Jubileuszowym Kongresie Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego
# Uczestniczyłam w kongresie International Society of Hypertension w São Paulo, travel grant naukowy w związku z prezentacją trzech doniesień
# Zostałam członkiem Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich 
# publikacje (32) Magazyn Lekarza Rodzinnego, Essentia Medica, Przewodnik Lekarza, Neurologica, PAMW, Polski Przegląd Kardiologiczny, J. of Hypertension, Superlinia, Informator – Leki Współczesnej Terapii w 2004
Kontynuowałam także praktykę lekarską od 11.12.2002 w   Klinice Promed ul. Uniwersytecka 1, Warszawa

4.5.Grant naukowy Interamerican Society of Hypertension (2004)

Wśród materiałów dostępnych na stoiskach wypatrzyłam na jednym z poprzednich kongresów informację o kongresie Interamerican Society of Hypertension w São Paulo. Zachętą do uczestnictwa była możliwość otrzymania naukowego travel grantu zwalniającego z fee. Przygotowałam trzy doniesienia plakatowe, które zostały przyjęte do prezentacji. Na ich podstawie otrzymałam naukowy travel grant, szczęśliwie nie dyskryminujący badacza z uwagi na pesel  Grant pozwolił mi istotnie zracjonalizować koszty ekspedycji. Wyjazd, jak okazało się po jakimś czasie, był znakomitym pomysłem. Choć wymagał wielu przygotowań merytorycznych i inwestycji finansowych, to uczestnictwo w kongresie w sposób korzystny wpłynęło na moją karierę zawodową.
Podróż transatlantycka zawsze jest dużym przeżyciem – daleko, kosztownie, pytania typu jak to zniosę, co oznacza określenie, że na niektórych odcinkach może nie być dróg dla pieszych przy śledzeniu map miast amerykańskich i parę innych ciekawostek obcych Europejczykowi.
Zdecydowałam się na lot Lufthansą przez Frankfurt. Koszt biletu wynosił około 2400 zł, a inne koszty (hotel, jedzenie, upominki) około 3400 zł według posiadanych rachunków, razem 5800 zł – co należy ocenić jako budżet bardzo zdyscyplinowany.
Podróż rozpoczęła się o godzinie 19.00 w czwartek, 12 lutego 2004 roku. Mąż odprowadził mnie na lotnisko i bardzo dobrze pamiętam chwilę, gdy się żegnaliśmy. Dokoła była zimna, ciemna lutowa atmosfera, a ja sama zmierzałam na drugi koniec świata. Przez chwilę chciałam wrócić do domu i nie mieć nic wspólnego z tym zimnem i nieznaną ciemnością. Po chwili jednak otrząsnęłam się i poddałam lotniskowym procedurom.
Lot do Frankfurtu upłynął bez większych emocji, jeśli nie liczyć wrażeń z zerkania do business class, bo siedziałam w pierwszym rzędzie klasy ekonomicznej. Wylądowałam we Frankfurcie o 21.00, a następny lot miałam o 22.40 z tego samego terminalu pierwszego. Wyjście, z którego przyjmowano na pokład samolotu do São Paulo, znajdowało się zaledwie kilkadziesiąt metrów od miejsca przylotu i wszystko odbyło się bezboleśnie. Nabrałam jakże błędnego przekonania, że wszystkie przesiadki są tak zorganizowane! Co więcej, witająca na pokładzie stewardesa życzyła mi po polsku szczęśliwej podróży.
Podróż z Frankfurtu do São Paulo trwała około 12 godzin. Po szczęśliwym wylądowaniu (13 lutego, w piątek!) szłam długimi korytarzami lotniska Guarulhos International, by stanąć w kolejce do pogranicznika i utkwić w niej na dobrą godzinę. Wyjaśniwszy pogranicznikowi powód przybycia do Brazylii, przeszłam do części przylotowej.
Przed wyjazdem długo poszukiwałam odpowiedniego hotelu – chciałam, aby można było względnie ławo dojechać do niego z lotniska oraz na obrady. Uznałam, że warunki te spełnia Parthenon Flats Accor Hotels, Nacoes Unidas w dzielnicy Pinheiros. Wiele problemów nastręczało zlokalizowanie na posiadanej mapie papierowej zarówno miejsca obrad, jak i zakwaterowania – a była to jeszcze epoka sprzed Google Maps. Trochę mnie niepokoiło to, że wszystkie mapy dostępne w krajowej księgarni turystycznej kończyły się na skraju lokalizacji hotelu. Postanowiłam, że gdy tylko przyjadę do São Paulo, kupię mapę całego miasta. Jak postanowiłam, tak zrobiłam – był to mój pierwszy zakup na ziemi brazylijskiej.

Fot. Jadalnia w moim  hotelu


Fot.Przed hotelem, w drodze na obrady
Następnym etapem było zamówienie transportu do hotelu w lotniskowym biurze korporacji taksówkowej. Po zgłoszeniu trasy i opłaceniu kursu otrzymałam bilhete de informacao z adresem docelowym oraz ceną 100,69 reali, z którym udałam się na postój taksówek. Przejazd trwał około 60 minut, odległość 58 km.
Fot.Mój pokój
Hotel zrobił na mnie przyjemne wrażenie, niepozbawione jednak było ono elementów emocji, gdy przy rejestracji gdy dowiedziałam się, że moje zamówienie szło przez Chile. Jęknęłam w duszy: no tak, numer mojej karty kredytowej mają już w Chile!
Nie byłam wtedy jeszcze obeznana z wszystkimi aspektami rezerwowania usług turystycznych przez internet, chyba zresztą nie były one w takim stopniu dostępne jak obecnie.
Na wszelki wypadek zdecydowałam się nie obciążać mojej karty kredytowej i płaciłam dolarami w gotówce. Miałam stosowną kwotę przywiezioną z Polski przy sobie i płaciłam co kilka dni w recepcji za kolejne noclegi.
Od soboty do poniedziałku wypoczywałam po podróży i poznawałam okolicę. W poniedziałek rano po wspaniałym, aromatycznym śniadaniu (w Brazylii kawa, owoce, ciasta pachną zupełnie inaczej!) zamówiłam taksówkę, aby pojechać do centrum kongresowego i dopełnić formalności rejestracyjnych.
Zamawianie taksówki w hotelu brazylijskim to zajęcie dla kilku osób. Jako osoba wychowana w realnym socjalizmie przeżyłam lekki szok. Zapytałam recepcjonistę o możliwość zamówienia taksówki. Elegancki młodzieniec gnąc się w ukłonach, natychmiast przywołał umundurowanego pracownika dyżurującego przy drzwiach, który wydawał dyspozycje innemu mundurowemu mającemu stanowisko pracy na zewnątrz, przed hotelem. Ten mundurowy zewnętrzny gwizdał lub przywoływał dłonią kierowcę parkującego po drugiej stronie ulicy, po czym następował uroczysty podjazd taksówki pod hotel. Kierowca oczywiście wysiadał z taksówki i wspólnie z mundurowym zewnętrznym asystowali przy moim wsiadaniu do pojazdu. Z trudem powstrzymałam się od samodzielnego zamknięcia za sobą drzwi taksówki, w przeciwnym razie wyszłabym na ciemną socjalistyczną masę, co nawet zachować się nie potrafi w hotelu zaledwie trzygwiazdkowym.

Obrady odbywały się w Transamerica Expo Center oraz w położonym nieopodal Transamerica Hotel – jednak z uwagi na zawiłą topografię brazylijskiej przestrzeni między oboma obiektami krążyły autobusy. Organizatorzy kongresu wywiesili listę uczestników, z której dowiedziałam się o innych uczestnikach z Polski. Travel granty otrzymało łącznie 75 osób z całego świata, z tego z Polski poza mną dwie osoby.
Obrady rozpoczynały się od sesji World Hypertension League. Po obradach był lunch dla uczestników w niebywale eleganckiej restauracji – wnętrze pełne pięknych roślin zrobiło na mnie bardzo duże wrażenie.
Tego samego dnia wieczorem było uroczyste otwarcie zjazdu – zapamiętałam jedynie piękną melodię hymnu brazylijskiego (https://www.youtube.com/watch?v=SyyOahYXhUQ), która tak mi się spodobała, że postanowiłam kupić ją na płycie. W klimacie przypomina mi Va pensiero z Nabucco. Podczas uroczystości otwarcia kongresu opanował mnie ostry atak jet-lagu, co nietrudno zauważyć, przyglądając się fotce – siedzę tam po prawej stronie w drugim rzędzie i podtrzymuję przechyloną, opadającą sennie głowę, nie bacząc na wystąpienia Bardzo Ważnych Osób.
Możliwość utrzymania stałego kontaktu z rodziną przez wysyłanie e-maili z odległego kontynentu wydała mi się bardzo pociągającym zajęciem, jednak była to epoka zupełnie odmienna od współczesnej! Mało kto miał prywatnego laptopa, więc na terenie kongresu były stanowiska z komputerami dostępnymi dla uczestników.
Korzystanie z tych urządzeń było niebywałym wyzwaniem – jet-lag, rozmowy po angielsku, a do tego klawiatura w języku portugalskim w wersji brazylijskiej! Poniżej przykłady tych wpływów.
Temat: wielkiswiat
Kochani
Pisze do was z adresu (innego) bo inne głupieja i mam wejscia ze strony.ten wielki swiat jest podobny do naszego. pierwszza roznica to nie ma polskich liter na klawiaturze. hotel jest 10 minut drogi by taxi od centrum kongresowego. Koszt 15 realitj. razy 1,4 zl,chyba.
Dlalm tej Andrei, zktora wymienialam korespondencje organizacyjna, broszke jako souvenir „from Poland i była bardzo happy. ona nie gada po angielsku ani ani, wiec gadka Szla przez tlumacza. Rozna mlode braileiros zaglądają mi przez ramie wiec caluje was mocna
Wasza swiatowa i amerykanskopoludniowa
mima
Temat: wielki swiat Cd
Wysłalam maila, ale nie mam pewności czy dobrze wszystko zrobiłam wiec pisze jeszcze raz.podroz była w porzo.moge smigać co tydzien za ocean.przyajzd z lotniska do hotelu trawl godizne i kosztowal 40 usd, hotel jest ok.,mam ankes kuchenny,mieszkam na 10 pietrze,nieopodal jest supermarket i kupilam sobie platki,jogurty, wode i pieczywo i tak dozywiam sie przez te dni.Do centrum kongresowego jest 10 minut by taxi. Bili ludize tu nie chodza pieszo. wszedzie można placic dolarami. ulice olbrzymie miast wielki a gigantyczny. ludzie bardzo sympatyczni. Padaja po portugalsku do mnie nie martweic się co rozumien, najlepiej wychodzi nam ok. przetrzymalam mlodych brasileros co dmuchali mi w kark. Bede bezczelna, i mowie sobie ze teraz moja kolej.
Calusy gorace jak kawa brazylijska
Minęło już kilkanaście lat od wysłania tych e-maili, a ja ciągle śmieję się z zastosowanej w nich pisowni. Pamiętam, że zrezygnowałam z dużych liter, ale nie ułatwiło mi to specjalnie kontaktu z klawiaturą. Córka tak skomentowała otrzymaną korespondencję:
Temat: wpływ kadarki
Piszesz jakby komputer był pod wpływem kadarki. To jednak dodaje listom wyluzowanego, południowego, brazylijskiego charakteru. Właśnie wróciłam z wykładu i biorę się za preparowanie prowizorycznego obiadu. A propos zakupów jedzeniowych – jak zawsze ucieszę się z paru drobiazgów słodyczowych.
Cmokos
Temat: Jestes slodka zaba
i piszesz porzadne listy, nie to co ojciec typu OK lub really? Teraz siedze w super eleganckim hoyelu Transamerica w biznes center i jak pieprzona pijawa kongresowa zalatwiam formalnosci. Jestem bezczelniejsza niz przewiduja wszystkie normy ktore wpajano mi za mlodu. Szukaja pewnej Denis co ma wszystko wiedziec. Czas sobie umilam pisaniem do ciebie bo w tym biznes center wszystko jest. Jak zobaczylam komputer tozapytalam czy mogę skorzystac. Of course odzxekli w paru jezykach, a każdy zrozumiałam. Dzis bylam na zakupach i kupilam jedna plyte – omdlejesz z wrazenia jak zobaczysz. Jezyk na supelek i dopiero po powrocie siurprajz. –PRZERWA- tu gadalam z Denis cos sie upieraja ale nie poddaje sie.
Cmokos-cmokos
Temat: dostep do internetu
Pisze do was obojga jeden list bo ogranicaja dostep do internetu do 10 minut. Zanim te pieprzone serwery rozgrzeja sie i rozpoznam te portugalskie polecenia i jeszcze zapamietam, ze nie ma tu ogonkow to już minie czas. Mialam pierwszy dyzur przy plakacie. Jestem bezpruderyjna pijawa naukowa. Obok mnie miala dyzur very przystoja badaczka z Urugwaju margerita. Ona pracuje z roznymi viapmi i jeden ja odwiedzil, a potem mnie tez. Powiedzialam mlodym kolegom, ze milo byc mlodym i zdolnym ale jeszze mijej byc starym i zdolnym. A ta margerita z Urugwaju zapytala gdzie pracuje,a ja ze jestem freelancerem – a ona na to Duzom oczy i pyuta czy w Polsce to czeste.ja ze rzadkie – a ona tak sadzilam. I tak to było.
Cmok-cmok robi wam swiatowy i naukowy smok.
p.s. siedzi kkolo mnie najbardziej egzotyczny badaz z całego kongresu – chodzi w kolorowych sukienkach (jest rasy innej niż biala) i na każdy dzien ma inna sukienak, dzis jest w bezowej.
Po zakończeniu obrad z kolegą, który mieszkał w innym hotelu, postanowiliśmy wybrać się na wycieczkę do centrum historycznego Sao Paulo. Pierwszy odcinek podroży pokonałam taksówką, potem już we dwójkę korzystaliśmy z miejscowej komunikacji publicznej. Pod wpływem lektury przewodników, opisujących przygody bogatych turystów, ubrałam się a la uboga krewna z brazylijskiej prowincji, co pozwoliło mi na swobodne poruszanie się po mieście i korzystanie z publicznych środków lokomocji bez obaw, że będę potraktowana jak gringo, czyli bogata amerykańska turystka. Ponieważ nie miałam na sobie żadnych denerwujących świecidełek, nie doświadczyłam żadnych uciążliwych kontaktów z miejscową ludnością.
Około godziny 16 zdecydowaliśmy się wracać. Podjechaliśmy komunikacją miejską w okolice hotelu kolegi, dalej miałam skorzystać z taksówki. Kierując się do postoju, uświadomiłam sobie, że nie będą już
czynne żadne sklepy z powodu karnawału i muszę tutaj kupić coś do jedzenia. Na zakupach zeszło mi około pół godziny. Po wyposażeniu się w tradycyjny zestaw, czyli pieczywo, woda oraz jogurty wsiadłam do taksówki.
Podałam nazwę mojego hotelu oraz ulicy. Kierowca ruszył, powtarzając głośno nazwę ulicy. Po chwili połączył się ze swoją centralą. Z rozmowy prowadzonej po portugalsku mogłam wnioskować, że pyta o szczegóły
dojazdu do hotelu. No cóż, zdarza się – pomyślałam, nie przeczuwając niczego szczególnego. Jechaliśmy kolejnymi szerokimi autostradami, a tłum samochodów gęstniał z minuty na minutę. Za oknami zrobiło się szaro i nagle w okamgnieniu zapadła czarna noc.
Siedziałam w taksówce w wielkim brazylijskim mieście i byłam zdana na łaskę i niełaskę kierowcy, który co i raz dopytywał centralę o kierunek jazdy. Wokoło nas sunęło w czarnej nocy morze samochodów.
Czułam się niczym małe ziarnko na pustyni…
Nie wiedziałam wtedy jeszcze, że ciemność w tej części świata zapada natychmiast, niczym za wyłączeniem pstryczka-elektryczka, a nie tak jak u nas – powoli. To było coś nowego i jednocześnie niepokojącego.
Kierowca połączył się z centralą drugi raz, potem trzeci, coś dopytując. Podroż zaczęła dłużyć się nieprzyjemnie – o ile w tamtą stronę jechałam nie dłużej niż 15 minut, tym razem minęło już chyba pół godziny i nie było widać końca. Licznik rytmicznie wybijał kolejne reale.
Miałam przy sobie około 30 reali i do pewnego czasu czułam się w miarę spokojnie, ponieważ poprzedni kurs na tej trasie kosztował kilkanaście reali.
Gdy minęło 40 minut, poczułam się trochę niespokojnie – czy aby jedziemy w dobrym kierunku? Czy starczy mi pieniędzy na zapłacenie za kurs? Pocieszałam się, że w ostateczności zapłacę w dolarach, powszechnie tu przyjmowanych w razie potrzeby. Podczas piątego już chyba połączenia z centralą z ust kierowcy padło słowo Carrefour – zabrzmiało to jak cudowna muzyka, bo nieopodal tego handlowego centrum był mój hotel.
Po chwili na horyzoncie ukazała się wieża centrum handlowego i zaraz potem wysoki budynek mojego hotelu. Jechaliśmy 52 minuty, licznik wystukał nieco poniżej 30 reali i wszystko dobrze się skończyło.
Niezależnie od trudu przygotowań, kosztów, emocji był to jeden z ciekawszych moich wyjazdów naukowych.

Za rok o tej porze w Paryżu - rozdział trzeci



Rozdział 3: Medycyna i macierzyństwo 

Medycyna była ciągle ważna w moim życiu ale nie wiedziała, że wkrótce zyska bardzo poważna konkurencję w postaci macierzyństwa.

 3.1.Seminarium w Londynie (1979)

Byłam praktycznie jedyna osobą która zajmowała się echokardiografią w latach siedemdziesiątych. Jak dowiedziałam się po latach ówczesny kardiologiczny establishment nie oceniał echokardiografii wysoko i nie wróżył tej metodzie przyszłości... Mógł się nią zajmować ktokolwiek, nawet taka szara myszka szpitalna jak ja.
  Takie ujęcie roli echokardiografii  zapewniło mi wyłączność na wyjazd w 1979 roku na seminarium echokardiograficzne do Londynu. Nie obyło się bez utrudnień, ginęło, nie mogło dotrzeć na właściwe biurko zaproszenie na podstawie którego wystawiano paszport służbowy. 

Poprosiłam przedstawiciela organizatorów aby przysłano zaproszenie do nich do biura, dotarło w kilka minut. Za godzinę miałam je w ręku i przedłożyłam zwierzchności szpitalnej.
Podczas pobytu największe wrażenie zrobiło na mnie to, jak profesor Arthur E. Weyman badał zastawkę płucną. Niemałe też wrażenie zrobiła na mnie kolejna podróż lotnicza.
Mieszkałam w The London Tara Hotel
Sporym przeżyciem była potrzeba dojazdu z Heathrow do hotelu Tara, zdecydowałam się na taksówkę. 


Konieczność zameldowania się w języku angielskim, raczej na owe czasy zdecydowanie mi obcym, zdecydowanie bardziej obcym niż język rosyjski. Jakoś pokonałam te bariery i dotarłam, gdzie trzeba. Nie byłam zbyt obyta z hotelami, ale Tara Hotel wydał mi się elegancki.
Wieczorem zeszłam na kolację do restauracji, słabo szło mi dogadywanie się z kelnerem, ale w sumie jakość porozumieliśmy się. Potem były dwa dni wykładów, zakończone wręczeniem dyplomów. Wykłady odbywały się w sali konferencyjnej Tara Hotel. Z czasem hotele pozmieniały nazwy, zostały wchłonięte przez różne sieci, które łaskawie pozwalają zachować jedno słowo identyfikujące.
Wieczorem zeszłam na kolację do hotelowej restauracji, słabo szło mi dogadywanie się z kelnerem, ale w sumie jakość porozumieliśmy się.
Podczas kursu byliśmy też dwukrotnie na służbowych kolacjach – raz w Soho, a za drugim razem w jakieś typowej restauracji dla turystów. Na zakończenie wręczono nam dyplomy z podpisem profesora Artura E. Weymana. Mój doktorat zagrał jeszcze brawurową rolę  40 lat później 
Nie spodziewałam się, że mu się trafi taka możliwość!
Kolejna ważna data w mojej edukacji naukowej to konferencja Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego w Polanicy Zdroju w 1980 roku – gościem konferencji był dr Marius Barnard, brata Christiaana. Wykład przy świecach w Domu Zdrojowym był dla mnie nowym akcentem w poznawaniu kardiologii. Wspaniałe wydarzenie, o którym nie ma w internecie żadnej merytorycznej wzmianki.

3.2.Uczucia muszą mieć swój wyraz

Uczucia muszą mieć swój wyraz, uczucia bez wyrazu nie istnieją - powiedzenie mojego wieloletniego pacjenta, księdza Jana, który po wygłoszeniu tego zdania wręczał mi ów wyraz uczuć.
Wyrazy bywały różne, najpopularniejsze były czekoladki, zwykle marki E. Wedel.
Najpopularniejsze było Ptasie Mleczko oraz Baryłki. Te ostatnie były z alkoholem. Pewnej niedzieli miałam spokojny dyżur... ułożyłam się na kanapie w pokoju lekarza dyżurnego i czytając jakąś ciekawą książkę pochłaniałam kolejne baryłki. Błogość ogarniała kolejne partie mojego młodego lekarskiego organizmu... no prawie odlot. Nadeszła godzina 15 a wraz z nią odwiedziny rodzin, które niekiedy pragnęły także zasięgnąć informacji o stanie zdrowia swoich bliskich.
-Stuk, stuk - rozległo się w dyżurce.
-Proszę wejść! - zawołałam dziarskim głosem i poderwałam się na nogi... Hmm... utrzymanie idealnie pionowej pozycji ciała w wyniki nadkonsumpcji baryłek było poważnym wyzwaniem ;) Przejściowy zawrót głowy udało mi się  udało mi się opanować, ale nie na długo, bowiem …. trafiłam na inny rodzaj czynnika wytrącającego lekarza z równowagi… o czym poniżej.

3.3.Ach co to był za ślub

Nie samą pracą człowiek żyje, choć czasami bywanie w pracy potrafi przynieść bardzo nietypowe zmiany w życiu. Artykuł 14 Kodeksu Etyki Lekarskiej (KEL) mówi, że:
Lekarz nie może wykorzystywać swego wpływu na pacjenta w innym celu niż leczniczy.
No cóż, złamałam ten artykuł  i wywarłam wpływ inny niż leczniczy na pewnego mojego pacjenta, dziennikarza tygodnika Przegląd Techniczny. Wyznaję ten fakt odważnie, mając nadzieję, że moje naruszenie KEL uległo przedawnieniu ;) Po roku zostaliśmy rodzicami Kate.
Czas płynął, spędzaliśmy go głównie w domu oraz w moich rodzinnych stronach podczas wakacji. Przez 4 lata byłam na urlopie wychowawczym... 
Po urlopie powróciłam do pracy, zamieniając oddział szpitalny na poradnię specjalistyczną. Dzięki temu nie musiałam dyżurować i mogłam poświęcić się obowiązkom matki Polki w pełnym wymiarze godzin.
Zadanie było ambitne z powodu przebycia przez Kate  infekcji wewnątrzszpitalnej, pobytu w szpitalu przy ul. Marszałkowskiej, kuracji czterema antybiotykami, uczulenia na mleko i gluten, diety - wszystko udało się pokonać. 
 Z tego okresu z sentymentem wspominam dr Elżbietę Maciejewską z naszej  rejonowej poradni pediatrycznej, która mieściła się w Alejach Jerozolimskich oraz  dr Ewą Izbicką  z IMiD, która diagnozę uczulenia na mleko postawiła przez telefon i zaleciła podawanie Nutramigenu, jak również wystawiła awansem receptę na ten specyfik, bowiem wizyta była w poradni za jakieś dwa tygodnie. Bardzo miło wspominam też zespół lactarium przy ul. Litewskiej. 
3.4.Medycyna przyszpitalna  
 Moja lekarska młodość upłynęła pod znakiem czci dla medycyny szpitalnej. Każdy kto pracował w poradni przyszpitalnej lub rejonowej był mniej ważny w hierarchicznej wyobraźni. 

Placówki jednodniowe jeszcze nie istniały, choć bywalcy wracający z zagranicy zdumieni opowiadali, że na przykład ktoś bardzo ważny z Wiednia to wcale nie pracuje na oddziale tylko w poradni. Sami nie dawali wiary temu co mówili i zauważmy nie dają nadal ;).
 Na fotografii zamieszczonej na łamach miesięcznika Puls na którą natknęłam się zupełnie przypadkowo i współcześnie czyli w 2017 roku zauważyłam, że tabliczka Poradni dla Chorych z Nadciśnieniem Tętniczym oraz Poradni Nefrologicznej nie zawierają żadnej informacji o afiliacji tych placówek do innych struktur szpitalnych lub akademickich. 

Jednym słowem były to  non affiliated departments ;)
I trzymajmy się tego! Wszak obowiązuje nas Evidence Based Medicine czyli Medycyna Oparta na Faktach, a one są jak ten koń, a jaki koń jest każdy widzi powiedział klasyk ;) 
czyli ks. Benedykt Chmielowski herbu Nałęcz
Był to czas w którym po wielokroć mierzyłam pacjentom ciśnienie krwi oraz tętno spoglądając na markowy zegarek nabyty jeszcze w epoce szpitalnej oraz mierzyłam ciśnienie krwi pompując gruszkę. Najwyższe słyszane w uszach ciśnienie krwi to 320/180 mmHg - może skurczowe było wyższe bo tony były słyszalne już od samego wierzchołka skali. Pacjent miał obrzęk płuc, leżał na łóżku nr 2 na sali R. Z powodu tego bardzo lubiłam mój zegarek i przez wiele lat zwracałam uwagę jakie zegarki noszą inni ludzie.
Poradnia miała  sporą renomę, przyjmowała pacjentów z całej Polski - dosłownie od Szczecina po Ustrzyki Dolne.
Poradnia Nadciśnieniowa w latach 1968 – 1986 mieściła się przy PSK nr 1 , ul. Nowogrodzka 59. W związku z wybudowaniem nowego szpitala  przeniesiono na Banacha 1a. w 1986 roku.


Relacje z pacjentami były przyjazne i malownicze. Przynosili wyrazy wdzięczności - czekoladki, własnoręcznie złowione ryby od strażnika granicznego na Bugu, po schaby na święta. Często analizowanym dylematem było czy dostarczone schaby były badane przez lekarza weterynarii. Z czasem wypracowałam teorię, że skoro ofiarodawca ma się dobrze, znaczy żywność jest bezpieczna.

3.5.Big Pharma stuka do drzwi gabinetu lekarskiego

Ciekawym aspektem pracy były też wizyty z tzw.repami czyli przedstawicielami Big Pharmy. Dopiero co wkroczyli na rynek, często w latach 90 tych byli to lekarze, a niekoniecznie absolwenci architektury czy rybołówstwa i można było sympatycznie porozmawiać. Rynek gadżetów był jeszcze niezbyt rozbudowany i  w trakcie jednej z rozmów zaproponowałam napisanie Książeczki Nadciśnieniowej.

 Już wtedy miałam świadomość autorską, że trzeba sprzedawać licencję na druk określonej liczby egzemplarzy.
Ktoś wydrukował bez mojej zgody książeczkę nadciśnieniową, co przypadkowo to odkryłam, zaległe honorarium było atrakcyjne i dzięki niemu wybraliśmy się na Sylwestra do Londynu. Serię zamykała Profilaktyczna Książeczka Kardiologiczna.
To był rok 1995 co uświadamia mi, że był to początek mojej obecności na komercyjnym rynku autorskim.  

3.6.Nad Morze Śródziemne

Kolebką medycyny europejskiej jest rejon Morza Śródziemnego, wszak Hipokrates pochodził z wyspy Kos. Nic więc dziwnego, że szlaki mojej nowoczesnej edukacji lekarskiej tam właśnie najpierw mnie zawiodły w latach 90 tych, gdy szkolenie podyplomowe lekarzy pod wpływem Big Pharmy przeniosło się z siermiężnych, uczelnianych i szpitalnych  sal wykładowych do hoteli i centrów konferencyjnych.
Na jedno z takich szkoleń  Aktywne metody diagnostyki, leczenia i prewencja chorób układu krążenia w Tunezji poleciałam 6 lutego 1998 r. 


Był to mój pierwszy wyjazd służbowy po długiej przerwie i uznałam, że powinnam przeorganizować moją garderobę. Codzienna praca w przychodni przyszpitalnej nie wymagała szczególnie eleganckiego stroju, bo wszystko przykrywał fartuch.
Wyruszyłam więc na łowy. Trudno mi było sobie wtedy wyobrazić, jaką garderobę trzeba przygotować – u nas luty – zima, tam luty – ciepło. Krążyłam po centrach handlowych i w końcu nabyłam trzy żakiety – beżowy, zielony i czarny szwedzkiej firmy Almia, przewidziane jako stroje na wykłady, oraz granatową bluzę w kratę na okoliczności pozawykładowe. 

Stroje były bardzo świetnie skrojone, fantastycznej jakości.  Zmęczona wrażeniami podroży na kontynent afrykański poszłam wcześnie spać. 


Następnego dnia obudził mnie głos muezina oraz promienie słońca wnikające przez drewniane żaluzje. Byłam w innej kulturze dźwięków i światła. Tak głos obudził mnie ponownie za kilka lat w Algierze.

Dzień zaczynał się od 7:00  gimnastyką nad brzegiem morza, prowadzoną przez specjalnie zaangażowanego trenera. Poszłam na
zajęcia sportowe jako osoba z natury obowiązkowa i okazało się, że jestem w fatalnej kondycji. 

 Fot.Ćwiczę pierwsza od lewej
Do tej pory tak intensywnie ratowałam zdrowie ludzkości, że aż się sama zasapałam… Wyczerpana wróciłam do pokoju hotelowego z mocnym postanowieniem poprawienia swojej kondycji.
Od 9 do 18 mieliśmy wykłady, w których brałam dość aktywny udział, zadając wykładowcom liczne pytania. Bardzo ciekawy był wykład inauguracyjny – przy świecach o godzinie 20 w eleganckiej sali zrobił na
mnie, osobie nawykłej do słuchania wykładów jedynie w siermiężnych salach akademickich, spore wrażenie.
Tematem była oczywiście dieta śródziemnomorska. Po wykładach zwykłam siadać nad brzegiem morza i wyobrażałam sobie, jak zza linii horyzontu nadpływają okręty rzymskich najeźdźców burzących Kartaginę.
Po zakończeniu cyklu wykładów można było wykupić jednodniową wycieczkę autokarową do lokalnych zabytków. Zwiedziliśmy medinę oraz Muzeum bardo w Tunisie, Kartaginę z Wzgórzem Byrsa i Termy Antonina Piusa, a także miasteczko Sidi Bou Said.
Zakupione wtedy zielone T-shirty służyły mi przez kilkanaście lat zachowując fason i kolor w niezmienionej postaci.
Wyjazd był dość ważnym przełomem w mojej edukacji podyplomowej –zobaczyłam, że można się uczyć medycyny w eleganckich salach wykładowych poza szpitalem. Wcześniej tego nie wiedziałam. Byłam przekonana, że miejsca zdobywania lekarskiej wiedzy to szpital, przychodnia, biblioteka akademicka lub Główna Biblioteka Lekarska, posiedzenie międzykliniczne lub posiedzenie towarzystwa naukowego.
Podobne  szkolenie w zakresie profilaktyki chorób układu krążenia odbyło się na Krecie, w hotelu Marina w Heraklionie od 6 do 13 maja 1999 r. Schemat zajęć był analogiczny, czyli o 7.00 gimnastyka, od 9 do 18 wykłady i na zakończenie kursu jednodniowa wycieczka do okolicznych atrakcji turystycznych.
 Gdy nadeszła epoka procedur w medycynie, najpewniej zabroniono organizowania konferencji przy świecach z uwagi na bezpieczeństwo przeciwpożarowe.



3.7. Życiorys kobiety sukcesu

Podszkolona nieco na kursie poczułam, że nadal mam niedobór wiedzy w organizmie i jedna konferencja zagraniczna tego nie wyrówna. Być może moja nadmierna aktywność w zadawaniu pytań wykładowcom na poprzedniej konferencji spowodowała, że otrzymałam zaproszenie na kolejną, zatytułowaną Fourth Cardiovascular Seminar in Budapest (15-19 października 1998, http://gdl.kylos.pl/wp/?p=423). Aktywny słuchacz na wykładach to cenny nabytek na konferencji! 
Organizatorzy poprosili mnie o przygotowanie i przesłanie życiorysu w języku angielskim. Do tej pory znałam model à la PRL z jego optymalną wersją urodziłam się w rodzinie robotniczo-chłopskiej. W moim wypadku właściwe jest określenie w rodzinie nauczycielskiej, a co do pisania, to najlepiej szło mi dzierganie recept i historii chorób z ich koronnym wstępem pacjent przyjęty do szpitala z powodu bólu w okolicy zamostkowej, promieniującego do lewego barku i trwającego godzinę… A tu trzeba życiorys napisać i w dodatku po angielsku! 
Podpytałam światowych kolegów, co już mieli za sobą pisanie takich życiorysów*, kupiłam jakieś książki w stylu Jak olśnić każdego? i po paru dniach miałam ogólne pojęcie, jak powinien mój życiorys wyglądać. Zaangażowałam do pomocy wyedukowaną już dobrze w języku angielskim córkę i przystąpiłam do dzieła. Wybór asystentki był trafny, bo w rubryce hobby zaproponowała ona poza wpisaniem opera jeszcze kultura żydowska. Nie wiedziałam, że mój bezpośredni opiekun w Budapeszcie jest węgierskim Żydem i z czasem nawet wyemigrował, powołując się na to pochodzenie. Szlifując kolejne edycje mojego życiorysu z czasem dopracowałyśmy się wersji na kraj, w której rubrykę hobby zapełniało słowo opera oraz wersji na zagranicę rozszerzonej o kulturę żydowską.
Kilka miesięcy później mój węgierski gospodarz przyjechał służbowo do Warszawy. Zaprosiłam go na domowe pierogi i barszcz. Smakowały mu bardzo, a ponadto, jak mi powiedział, wzrosły jego notowania u kolegów, bo tylko on jeden był zaproszony w Warszawie do prywatnego domu.
Spoglądając na pamiątkowy dyplom potwierdzający mój udział w budapeszteńskiej konferencji, dopiero dziś dostrzegłam informację, że konferencja była co-sponsored by the USA Agency for International Development i pewnie z tego powodu musiałam napisać życiorys po angielsku.
Tematyka wykładów była bardzo zróżnicowana – leczenie zaburzeń rytmu, działanie proarytmiczne leków, zatorowość płucna, niewydolność krążenia, zapalenie wsierdzia, wady zastawkowe – chyba ambitni organizatorzy chcieli wtłoczyć do głów uczestników całą kardiologię w jeden dzień.
Najciekawsze jednak, że wykład dr. G. Matthew dotyczył inhibitorów płytkowych glikoprotein IIb/IIIa, czyli tematu bardzo nowoczesnego, ale chyba tego nie doceniłam, tym bardziej że był to przedostatni wykład.

Za rok o tej porze w Paryżu - rozdział siódmy

Rozdział 7.  Spotkania i Jubileusze Rok 2017 rozpoczął się pod znakiem jubileuszy, spotkań i nowych aktywności mediowych, którymi by...